„SYSTEMOWE DZIAŁANIE W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH W SZKOLE”

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
22 czerwca 2017

„Śmierć jest dobra. Wobec wszystkiego zła, które się dzieje na świecie, śmierć jest człowiekowi najlepszym przyjacielem (...). Śmierć jest długim snem i chłodną nocą, po upalnym dniu. Życie jest gorącym pyłem, a śmierć chłodną wodą (...) W chwili śmierci ucisza się twoje serce i przestaje się skarżyć. Chciałabym wreszcie poznać smak śmierci, i oblać się chłodna wodą”.

To fragment listu pożegnalnego do rodziców 17 letniej Marysi, który został odczytany na konferencji zorganizowanej przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie pn. „Systemowe działanie w sytuacjach kryzysowych w szkole”. Piękna, wrażliwa, inteligentna i bardzo samotna licealistka napisała w liście o swoim cierpieniu, braku sensu swojego istnienia. Na szczęście list wypadł z zeszytu, znalazła go koleżanka i przekazała nauczycielce. Pani z języka polskiego szybko i mądrze zareagowała. Marysia jest teraz szczęśliwą mamą, kochaną żoną. Na tamten czas nie widziała jednak rozwiązań, dopiero wsparcie osoby dorosłej, znanej, na swój sposób ważnej, zapoczątkowało zmianę.

Takich historii z pozytywnym zakończeniem jest wiele, jednak są także te smutne, gdzie dzieci i młodzież przeżywająca kryzysy emocjonalne potrzebuje pomocy i nie jest w stanie zwrócić się o nią. Osoby pracujące na co dzień w szkole, często nie wychwytują objawów, zachowań, które świadczą, że dzieje się coś złego. Objawy depresji czy innych zaburzeń są maskowane, pozornie funkcjonowanie ucznia w środowisku szkolnym nie odbiega od normy. Z różnych powodów młodzi ludzie nie ujawniają szczegółów ze swojego życia emocjonalnego pedagogom czy też rodzicom. Stąd zaskoczenie gdy uczeń podejmuje próbę samobójczą, gdy samookalecza się lub kogoś uderzy. To właśnie cechuje sytuacje kryzysowe, następują one nieoczekiwanie i wiążą się z ogromnym obciążeniem emocjonalnym i wysokim poziomem stresu. To z kolei może przyczynić się do braku dystansu, obiektywnego, jasnego myślenia i podejmowania niewłaściwych decyzji w sytuacji gdzie ważne jest szybkie reagowanie i działanie.

Sytuacja kryzysowa w szkole jest sytuacją niestandardową, zbiegiem okoliczności, zdarzeń, zachowań, które zakłócają naturalny tryb funkcjonowania szkoły. Dotyka ona całą społeczność szkolną choć w różnym zakresie i wymaga adekwatnych mechanizmów reagowania, odpowiednich do potrzeb danej grupy i jej zaangażowania w zdarzenie.

I na to należy być przygotowanym, aby odebrać sygnały, zinterpretować niepokojące zachowania ucznia następnie zadziałać systemowo, adekwatnie i kompetentnie.

Z przeprowadzonej, przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, diagnozy sytuacji kryzysowych w szkołach w latach 2014 - 2016, na terenie powiatu bieruńsko-lędzińskiego, wynika jasno, że nauczyciele i pedagodzy szkolni coraz częściej odnotowują przypadki szeroko pojętych kryzysów. Najczęściej dotyczą one doświadczania przemocy lub bycia jej świadkiem. W drugiej kolejności to zaburzenia psychiczne i inne choroby utrudniające funkcjonowanie w szkole.

Wśród grona pedagogicznego rośnie świadomość zagrożenia sytuacją kryzysową, a tym samym przekonanie o niezbędności przygotowania się do niej oraz w razie jej wystąpienia udzielania różnych form wsparcia osobom, które w niej uczestniczą. W szkołach istnieją procedury działania w sytuacjach kryzysowych, np. instrukcja postępowania przeciwpożarowego czy inne, wynikające z prawa. Powinny także istnieć procedury, które odnoszą się do sytuacji kryzysowych wynikających z psychologicznych uwarunkowań np. w przypadku dokonanych prób samobójczych.

Procedury te powinny uwzględniać specyfikę szkoły, zawierać podział ról i obowiązków między pracownikami oraz schemat komunikacji (kto do kogo i jakimi kanałami komunikacji).

Dyrektor, nauczyciele, wychowawcy, pracownicy administracyjni, jako członkowie

społeczności szkolnej, uczestniczą w procesie zarządzania sytuacją kryzysową, np. jako członkowie rady pedagogicznej opracowującej modelowy plan działania na wypadek sytuacji kryzysowej, jako członkowie Szkolnego zespołu zarządzania kryzysowego, jako szkolni rzecznicy prasowi jako osoby towarzyszące psychologowi (psychologom) w celu wspierania uczniów po zakończeniu sytuacji kryzysowej.

Procedura, co najważniejsze, musi być znana wszystkim, to porządkuje pracę zespołu, służy ujednoliceniu stanowiska wobec zdarzenia, decyzje wtedy mogą zapadać szybciej.

Przykładem miasta gdzie stworzono uniwersalne procedury związane z występowaniem sytuacji kryzysowych lub konfliktowych w szkołach jest miasto stołeczne Warszawa. Zostały one zawarte w poradniku pt. "Kryzys, szybkie reagowanie. Poradnik warszawskiego dyrektora”. Ponadto zarządzeniem Prezydenta m.st. Warszawy powołano Zespół ds. interwencji kryzysowej dla szkół i placówek oświatowych, dla których organem prowadzącym jest m.st. Warszawa. Jest on koordynowany przez Biuro Edukacji Urzędu m.st. Warszawy.

Interwenci kryzysowi mogą udzielić pomocy w przypadkach takich jak: nagłe zdarzenia niebezpieczne dla zdrowia i życia (np. skażenia środowiska, powódź, rozlanie się niebezpiecznej substancji w otoczeniu szkoły, pożar), wydarzenia traumatyczne (np. samobójstwa, zabójstwa, nieszczęśliwe wypadki na imprezach szkolnych lub pozaszkolnych, w tym wypadki śmiertelne), akty terroryzmu (np. podłożenie bomby, napad z bronią, przetrzymywanie zakładników), strajki, akty przemocy (np. fizyczne, psychiczne, seksualne), przewlekłe konflikty. Interwencje przeprowadzane przez członków Zespołu ds. interwencji kryzysowej, powołanego przez Prezydenta m.st. Warszawy, mogą być przeprowadzane wyłącznie w szkołach i placówkach oświatowych, dla których m.st. Warszawa jest organem prowadzącym. Zgłoszenia do Biura Edukacji może dokonać dyrektor placówki lub inna osoba zatrudniona w placówce, burmistrz dzielnicy.

Konferencja, w której uczestniczyli specjaliści pracujący na co dzień z dziećmi i młodzieżą, zaowocowała nie tylko refleksją, pogłębieniem wiedzy merytorycznej ale także konkretnymi propozycjami i ustaleniami. Poproszono dyrektorów szkół o powołanie Szkolnych Zespołów Interwencji Kryzysowej, następnie we wrześniu tego roku zostaną zorganizowane warsztaty ich dla przedstawicieli. Spotkanie to będzie miało na celu wypracowanie uniwersalnej procedury działania w sytuacjach kryzysowych w szkołach czy innych placówkach oświatowych. Tak aby udzielana pomoc i wsparcie były skuteczne.

 

Jako pierwszą poproszę o zabranie głosu panią Grażynę Cebulę z prelekcją pt. "Dziecko krzywdzone – systemowe procedury reagowania"

Rozwiń Metryka

Podmiot udostępniający informację:
Data utworzenia:2017-06-22
Data publikacji:2017-06-22
Osoba sporządzająca dokument:
Osoba wprowadzająca dokument:Sławomir Niemiec
Liczba odwiedzin:784